Dna moczanowa, nazywana kiedyś „chorobą królów” albo „chorobą bogaczy”, towarzyszy ludzkości od zarania dziejów. Mimo to, medycyna wciąż nie poznała jej podłoża i nie znaleziono na nią skutecznego leku. Jakie są przyczyny i objawy tej choroby oraz w jaki sposób można zatrzymać jej rozwój?

Co to jest dna moczanowa?

Mówiąc najprościej, jest to przewlekła choroba wywołana zaburzeniem przemiany materii. Organizm chorego produkuje nadmiar kwasu moczowego. Dna objawia się przede wszystkim dotkliwymi bólami i zniekszałceniem stawów, w zaawansowanej postaci może prowadzić nawet do niesprawności, uszkodzenia nerek, kamicy moczowej, pojawienia się guzków w tkankach miękkich. Dna moczanowa dotyka głównie mężczyzn w średnim i starszym wieku, u których przejawia się najczęściej zapaleniem stawów.

Mechanizm – czyli jak „działa” ta choroba?

Kwas moczowy pochodzi z puryn, których źródłem jest dieta oraz rozpad obumierających tkanek. We krwi może się rozpuścić tylko określona ilość puryn. Dobrze zobrazuje to przykład kawy z cukrem. Jeśli przesadzimy z ilościami łyżeczek, w końcu w filiżance pozostaną nierozpuszczone kryształki. Dokładnie tak samo będzie z purynami, ich nadmiar zacznie się krystalizować. Powstałe kryształki (tzw.moczany) odkładają się, rosną w stawach i tkance okołostawowej. Są ostre jak brzytwa, przez co ranią i wywołują stan zapalny.

Rodzaje dny moczanowej

Choroba ta może przybierać różny charakter:

    • pierwotna dna moczanowa – jako przyczynę podaje się dziedziczne zaburzenie metabolizmu – organizm z niewyjaśnionych przyczyn produkuje duże ilości kwasu moczowego i ma problem z jego wydalaniem
    • wtórna dna moczanowa – występuje w następstwie białaczki, leczenia przy użyciu promieniowania, przewlekłych chorób nerek, nadużywania alkoholu, przyjmowania leków odwadniających, może być również skutkiem złego odżywiania – niewłaściwie przeprowadzonej kuracji odchudzającej czy głodówki, ale też występować razem z cukrzycą typu II, nadciśnieniem tętniczym, nadwagą, otyłością brzuszną

Dna moczanowa jest więc chorobą dietozależną, do której mogą prowadzić złe nawyki żywniowe. Choć jej przyczyny nie zostały jednoznacznie określone, to w jej przebiegu bardzo ważne jest przestrzeganie odpowiedniej diety. Pozwala to najczęściej na ustąpienie objawów i cieszenie się dobrym samopoczuciem.

Jak zdiagnozować dnę moczanową?

Choroba ta może rozwijać się nawet kilkanaście lat i nie dawać żadnych objawów. W początkowym stadium diagnozuje się ją poprzez badanie poziom kwasu moczowego w surowicy krwi. To kolejny przykład na to, jak ważne są badania kontrolne! Dna w pierwszej kolejności najczęściej atakuje staw palucha u stopy (tzw. podagra). Pierwszym objawem jest zazwyczaj nagły, ostry ból w stawie, który pojawia się w nocy lub wcześnie rano i z czasem przybiera na sile. Chory staw jest dodatkowo wrażliwy na dotyk, pojawia się na nim obrzęk i zaczerwienienie. Wraz z upływem czasu kryształki mogą się odkładać w innych miejsach– kolanach, łokciach, nadgarstkach, stawie barkowym, kręgosłupie.

Jak zatrzymać postępującą chorobę?

Odpowiednia dieta jest niezwykle ważna. Jeśli po pierwszych atakach choroby nie zmienimy złych nawyków żywieniowych, kryształy moczanowe zaczną się odkładać nie tylko w stawach, ale też w tkankach miękkich, na przykład pięt, paluchów, uszu.

Zdrowe odżywianie Twoją najlepszą bronią

Dobrze dobrany jadłospis przyczynia się do obniżenia poziomu kwasu moczowego we krwi. Należy unikać mięsa i podrobów. Jeśli nie możesz całkowicie wyeliminować ich z diety, mięso i owoce morza gotuj długo, wymieniając przy tym często wodę, aby wypłukać puryny. Unikaj frutkozy, zwłaszcza tej w postaci syropu fruktozowego dodawanego do napojów i słodyczy. Świeże owoce można spożywać w umiarkowanych ilościach. Zasadowość pomoże przywrócić włączenie do diety wiśni, czereśni, wyciągu z ananasa. Należy pamiętać o uzupełnianiu kwasów Omega 3, którego źródłem są np. migdały, orzechy włoskie, awokado. Można też sięgnąć po suplementację – tutaj sprawdzi się dobrej jakości tran lub olej z kryla. Doraźnie bardzo pomaga wcieranie emulsji rozgrzewającej, najlepiej aloesowej.